आजच्या डिजिटल युगात इंटरनेट, मोबाईल आणि ऑनलाइन सेवांचा वापर आपल्या दैनंदिन जीवनाचा अविभाज्य भाग बनला आहे. ऑनलाइन बँकिंग, डिजिटल पेमेंट, सोशल मीडिया, ई-मेल आणि विविध सरकारी सेवांमुळे आपले जीवन अधिक सोपे झाले आहे. मात्र, इंटरनेटच्या वाढत्या वापरासोबत सायबर फसवणूक, बनावट लिंक, पासवर्ड चोरी आणि ऑनलाइन आर्थिक गुन्ह्यांचाही धोका वाढत आहे.

यामुळे प्रत्येक नागरिकाने सायबर सुरक्षेबाबत जागरूक राहणे आणि सुरक्षित डिजिटल सवयी अंगीकारणे आवश्यक आहे. “माझी सायबर सुरक्षा प्रतिज्ञा” ही सुरक्षित आणि जबाबदार डिजिटल वापरासाठी एक महत्त्वपूर्ण संकल्पना आहे.

सायबर सुरक्षा म्हणजे काय?

इंटरनेटचा वापर करताना आपली वैयक्तिक माहिती, आर्थिक व्यवहार, ऑनलाइन खाती आणि डिजिटल उपकरणे अनधिकृत प्रवेश व सायबर हल्ल्यांपासून सुरक्षित ठेवण्याच्या उपायांना सायबर सुरक्षा म्हणतात.

सायबर सुरक्षेची काळजी घेणे ही केवळ तंत्रज्ञानाची जबाबदारी नसून प्रत्येक इंटरनेट वापरकर्त्याची सामूहिक जबाबदारी आहे.

सुरक्षित डिजिटल जीवनासाठी ७ महत्त्वाच्या सवयी

१. कोणत्याही लिंकवर क्लिक करण्यापूर्वी विचार करा

मोबाईलवर आलेले संशयास्पद SMS, ई-मेल, WhatsApp संदेश किंवा आकर्षक ऑफरमधील लिंक तपासल्याशिवाय उघडू नका. बनावट लिंकद्वारे सायबर गुन्हेगार आपली वैयक्तिक माहिती किंवा बँकिंग तपशील चोरू शकतात.

२. OTP आणि PIN कोणालाही सांगू नका

बँक, UPI किंवा इतर डिजिटल व्यवहारांसाठी वापरला जाणारा OTP, UPI PIN आणि ATM PIN गोपनीय ठेवा. हे तपशील फोनवर, संदेशाद्वारे किंवा सोशल मीडियावर कोणाशीही शेअर करू नका. अनोळखी व्यक्तीच्या सांगण्यावरून स्क्रीन-शेअरिंग ॲपही सुरू करू नका.

३. मजबूत आणि वेगळे पासवर्ड वापरा

आपल्या ऑनलाइन खात्यांसाठी सहज ओळखता न येणारे, लांब आणि प्रत्येक खात्यासाठी वेगळे पासवर्ड वापरा. शक्य असल्यास विश्वासार्ह पासवर्ड मॅनेजरचा वापर करा. जन्मतारीख, मोबाईल क्रमांक किंवा स्वतःचे नाव पासवर्ड म्हणून वापरणे टाळा.

४. बहुस्तरीय प्रमाणीकरण (MFA) सुरू करा

Multi-Factor Authentication (MFA) किंवा बहुस्तरीय प्रमाणीकरणामुळे पासवर्ड व्यतिरिक्त आणखी एका पडताळणीची आवश्यकता असते. त्यामुळे पासवर्ड इतरांच्या हाती लागला तरी खात्याच्या सुरक्षेत अतिरिक्त स्तर निर्माण होतो.

५. मोबाईल आणि ॲप्स नियमित अपडेट करा

आपल्या मोबाईलचे ऑपरेटिंग सिस्टम, संगणक, ब्राउझर आणि ॲप्स अद्ययावत ठेवा. अधिकृत ॲप स्टोअरमधूनच ॲप्स डाउनलोड करा. अनोळखी स्रोतांमधून आलेल्या फाइल्स आणि ॲप्स इन्स्टॉल करणे टाळा.

६. आपली वैयक्तिक माहिती सुरक्षित ठेवा

सोशल मीडियावर आधार क्रमांक, बँक खात्याची माहिती, पत्ता, प्रवासाचे तपशील किंवा इतर संवेदनशील माहिती उघडपणे शेअर करू नका. आपल्या सोशल मीडिया खात्यांची गोपनीयता सेटिंग्ज नियमित तपासा.

७. सायबर फसवणूक झाल्यास त्वरित तक्रार करा

ऑनलाइन आर्थिक फसवणूक झाल्यास विलंब न करता आपल्या बँकेशी संपर्क साधा आणि अधिकृत सायबर गुन्हे तक्रार व्यवस्थेद्वारे तक्रार नोंदवा. भारतात सायबर आर्थिक फसवणुकीसाठी १९३० या हेल्पलाइन क्रमांकावर संपर्क साधता येतो. ऑनलाइन तक्रारीसाठी राष्ट्रीय सायबर गुन्हे तक्रार पोर्टल वापरा.

सायबर सुरक्षा प्रतिज्ञा

आज आपण सर्वांनी सुरक्षित डिजिटल जीवनासाठी पुढील प्रतिज्ञा करूया:

• मी कोणतीही संशयास्पद लिंक उघडण्यापूर्वी तिची सत्यता तपासेन.
• मी माझे पासवर्ड, OTP आणि PIN सुरक्षित ठेवेन.
• मी माझ्या ऑनलाइन खात्यांसाठी बहुस्तरीय प्रमाणीकरणाचा वापर करेन.
• मी माझी डिजिटल उपकरणे आणि ॲप्स नियमितपणे अपडेट ठेवेन.
• मी संशयास्पद कॉल, संदेश, लिंक आणि ऑनलाइन ऑफर्सपासून सावध राहीन.
• मी सायबर फसवणूक किंवा संशयास्पद हालचाल आढळल्यास योग्य ठिकाणी तक्रार करेन.
• मी माझ्या कुटुंबातील सदस्यांना, मित्रांना आणि समाजातील नागरिकांना सायबर सुरक्षेबाबत जागरूक करेन.

सायबर सुरक्षित महाराष्ट्रासाठी आपला सहभाग महत्त्वाचा!

सायबर सुरक्षा ही एका दिवसाची मोहीम नसून दररोज पाळण्याची सवय आहे. लहान मुलांपासून ज्येष्ठ नागरिकांपर्यंत प्रत्येकाने डिजिटल जगात सुरक्षितपणे वावरायला शिकले पाहिजे.

शाळा, महाविद्यालये, कार्यालये आणि सामाजिक संस्थांनी सायबर जनजागृती उपक्रम राबवून नागरिकांमध्ये सुरक्षित इंटरनेट वापराबाबत जागरूकता निर्माण करणे आवश्यक आहे.

लक्षात ठेवा, आपली थोडीशी सावधगिरी मोठे आर्थिक नुकसान आणि वैयक्तिक माहितीची चोरी टाळण्यास मदत करू शकते.

निष्कर्ष

चला, आजच सायबर सुरक्षेचा संकल्प करूया आणि सुरक्षित डिजिटल भारत घडविण्यात आपले योगदान देऊया.

सतर्क रहा • सुरक्षित रहा • सायबर स्मार्ट बना!

सायबर जनजागृती महिना | महाराष्ट्र सायबर जनजागृती

#CyberSecurity #CyberAwareness #MaharashtraCyber #सायबरसुरक्षा #सायबरजनजागृती #DigitalSafety

The post माझी सायबर सुरक्षा प्रतिज्ञा: सुरक्षित डिजिटल जीवनासाठी ७ महत्त्वाच्या सवयी appeared first on Nagpur Rural Police.

सायबर सुरक्षेसाठी नियमित बॅकअपचे महत्त्व

आजच्या डिजिटल युगात आपण आपले महत्त्वाचे फोटो, व्हिडिओ, कागदपत्रे आणि इतर माहिती मोबाईल, लॅपटॉप व संगणकात साठवून ठेवतो. मात्र, सायबर हल्ले, रॅन्समवेअर, व्हायरस, उपकरणे खराब होणे किंवा चुकून फाइल्स डिलीट होणे यामुळे ही महत्त्वाची माहिती कायमची गमावण्याची शक्यता असते. अशा परिस्थितीत डेटाचा नियमित बॅकअप घेणे हा डिजिटल सुरक्षिततेचा एक महत्त्वाचा उपाय आहे.

बॅकअप म्हणजे काय?

आपल्या महत्त्वाच्या डिजिटल फाइल्सची दुसरी प्रत सुरक्षित ठिकाणी साठवून ठेवणे म्हणजे बॅकअप. मूळ फाइल्स हरवल्या, खराब झाल्या किंवा सायबर हल्ल्यामुळे त्यांचा वापर करता आला नाही, तरी बॅकअपच्या मदतीने त्या पुन्हा मिळवता येतात.

रॅन्समवेअरपासून संरक्षणासाठी बॅकअप का महत्त्वाचा?

रॅन्समवेअर हा एक प्रकारचा सायबर हल्ला आहे. यामध्ये सायबर गुन्हेगार आपल्या फाइल्स लॉक किंवा एन्क्रिप्ट करून त्या पुन्हा मिळवण्यासाठी पैशांची मागणी करू शकतात. अशा वेळी सुरक्षित बॅकअप उपलब्ध असल्यास महत्त्वाचा डेटा पुनर्प्राप्त करण्यास मदत होते.

लक्षात ठेवा: फाइल्स लॉक झाल्या तरी सुरक्षित बॅकअपमुळे तुमची माहिती पुन्हा मिळवण्याचा पर्याय उपलब्ध राहतो.

सुरक्षित बॅकअप घेण्यासाठी ५ महत्त्वाच्या सवयी

१. महत्त्वाच्या फाइल्सचा नियमित बॅकअप घ्या

फोटो, शैक्षणिक कागदपत्रे, कार्यालयीन फाइल्स आणि इतर महत्त्वाच्या माहितीचा ठरावीक वेळापत्रकानुसार बॅकअप घ्या. नवीन किंवा महत्त्वाच्या फाइल्स तयार झाल्यानंतरही त्यांची प्रत सुरक्षित ठेवा.

२. बॅकअपची एक प्रत ऑफलाइन ठेवा

बाह्य हार्ड डिस्क, USB ड्राइव्ह किंवा इतर योग्य स्टोरेज उपकरणावर बॅकअप ठेवा. बॅकअप पूर्ण झाल्यावर त्या उपकरणाला संगणकापासून वेगळे ठेवा. त्यामुळे काही प्रकारच्या सायबर हल्ल्यांपासून संरक्षण मिळण्यास मदत होते.

३. क्लाउड बॅकअपचा योग्य वापर करा

विश्वसनीय क्लाउड सेवांचा वापर करून महत्त्वाच्या फाइल्सची सुरक्षित प्रत साठवता येते. यासाठी मजबूत पासवर्ड आणि बहु-घटक प्रमाणीकरण (Multi-Factor Authentication) वापरा.

४. बॅकअप व्यवस्थित काम करतोय का ते तपासा

केवळ बॅकअप घेणे पुरेसे नाही. त्यामधील फाइल्स उघडता येतात का आणि गरज पडल्यास त्या पुनर्संचयित करता येतात का, याची नियमित चाचणी घ्या.

५. बॅकअपची सुरक्षितता जपा

बॅकअप उपकरणे सुरक्षित ठेवा. क्लाउड खात्यांचे पासवर्ड इतरांसोबत शेअर करू नका आणि अनोळखी लिंक, ई-मेलमधील संशयास्पद अटॅचमेंट किंवा फाइल्स उघडताना सावधगिरी बाळगा.

बॅकअप किती वेळा घ्यावा?

तुम्ही किती वेळा नवीन माहिती तयार करता, त्यानुसार बॅकअपचे वेळापत्रक ठरवा. महत्त्वाच्या फाइल्समध्ये वारंवार बदल होत असल्यास दररोज बॅकअप घेणे उपयुक्त ठरू शकते. कमी बदल होणाऱ्या फाइल्ससाठी साप्ताहिक वेळापत्रक योग्य ठरू शकते.

निष्कर्ष

डिजिटल माहिती ही आजच्या काळातील महत्त्वाची संपत्ती आहे. तिचे संरक्षण करण्यासाठी मजबूत पासवर्ड, नियमित सॉफ्टवेअर अपडेट्स, सावध ऑनलाइन वर्तन आणि सुरक्षित बॅकअप या सवयी अंगीकारणे आवश्यक आहे.

आजच आपल्या महत्त्वाच्या फाइल्सचा बॅकअप घ्या, एक प्रत ऑफलाइन ठेवा आणि बॅकअप नियमितपणे तपासा.

सायबर सुरक्षा संदेश

“बॅकअप घ्या • अपडेट करा • सुरक्षित राहा!”

सायबर सुरक्षिततेबाबत जागरूक राहा आणि आपल्या कुटुंबीयांना, मित्रांना व सहकाऱ्यांनाही सुरक्षित डिजिटल सवयींचे महत्त्व सांगा.

सायबर जनजागृती हीच सुरक्षित डिजिटल भविष्याची गुरुकिल्ली आहे.

The post आज बॅकअप घ्या, उद्या फाइल्स परत मिळवा! 🔐 appeared first on Nagpur Rural Police.

थांबायला, स्वतःचे संरक्षण करायला आणि सांगायला शिकवा

आजच्या डिजिटल युगात मोबाईल, इंटरनेट, ऑनलाइन गेम्स आणि सोशल मीडियाचा वापर लहान मुलांमध्ये मोठ्या प्रमाणात वाढला आहे. इंटरनेटमुळे मुलांना नवीन गोष्टी शिकण्याची आणि ज्ञान मिळवण्याची संधी मिळते. मात्र, इंटरनेट वापरताना काही धोकेही असतात. त्यामुळे मुलांना ऑनलाइन सुरक्षिततेचे महत्त्व समजावून सांगणे ही पालक, शिक्षक आणि समाजाची सामूहिक जबाबदारी आहे.

१. अनोळखी व्यक्तींशी ऑनलाइन चॅट करू नका

ऑनलाइन गेम्स, सोशल मीडिया किंवा मेसेजिंग ॲप्सवर अनोळखी व्यक्ती मुलांशी संपर्क साधू शकतात. प्रत्येक व्यक्ती इंटरनेटवर सांगते तशीच असेल असे नाही.

मुलांना पुढील गोष्टी शिकवा:

• अनोळखी व्यक्तीच्या मेसेजला उत्तर देऊ नका.
• अनोळखी व्यक्तीला फोटो, व्हिडिओ किंवा वैयक्तिक माहिती पाठवू नका.
• कोणतीही व्यक्ती भेटण्याची विनंती करत असल्यास पालकांना सांगा.
• संशयास्पद व्यक्तीला ब्लॉक करा आणि तिच्या खात्याची तक्रार करा.

२. वैयक्तिक माहिती शेअर करू नका

मुलांचे नाव, घराचा पत्ता, शाळेचे नाव, फोन नंबर, पासवर्ड आणि सध्याचे लोकेशन ही महत्त्वाची वैयक्तिक माहिती आहे. ही माहिती अनोळखी व्यक्तींशी किंवा सार्वजनिक ऑनलाइन प्लॅटफॉर्मवर शेअर करणे टाळावे.

लक्षात ठेवा: पासवर्ड आणि OTP कोणालाही सांगू नका. तसेच, पालकांच्या परवानगीशिवाय ऑनलाइन फॉर्म भरू नका किंवा अनोळखी लिंकवर क्लिक करू नका.

३. ऑनलाइन फसवणूक आणि संशयास्पद संदेश ओळखा

मोफत भेटवस्तू, बक्षीस जिंकल्याचे संदेश, गेममधील आकर्षक ऑफर्स किंवा वैयक्तिक माहिती मागणाऱ्या लिंक या फसवणुकीचा भाग असू शकतात.

असा संदेश किंवा लिंक मिळाल्यास:

• घाईघाईने क्लिक करू नका.
• कोणतीही फाइल किंवा ॲप अनोळखी स्रोतावरून डाउनलोड करू नका.
• पैसे किंवा OTP मागितल्यास सावध राहा.
• शंका असल्यास पालक किंवा शिक्षकांचा सल्ला घ्या.

४. ऑनलाइन काही चुकीचे वाटल्यास विश्वासू मोठ्या व्यक्तीला सांगा

इंटरनेटवर कोणी धमकावत असेल, त्रास देत असेल, अयोग्य फोटो किंवा संदेश पाठवत असेल किंवा गुपित ठेवण्यास सांगत असेल, तर मुलांनी घाबरून न जाता पालक, शिक्षक किंवा अन्य विश्वासू मोठ्या व्यक्तीला सांगावे.

मुलांना हे स्पष्टपणे समजावून सांगा की मदत मागितल्याबद्दल त्यांना दोष दिला जाणार नाही. अशा प्रसंगी संबंधित संदेश किंवा पुरावे सुरक्षित ठेवण्याबाबत मोठ्यांची मदत घ्यावी आणि गरजेनुसार संबंधित खाते ब्लॉक करून तक्रार करावी.

५. पालकांनी मुलांच्या ऑनलाइन सुरक्षेसाठी काय करावे?

• मुलांशी इंटरनेटवरील अनुभवांबद्दल नियमित संवाद साधा.
• वयानुसार योग्य डिजिटल नियम ठरवा.
• डिव्हाइस आणि ॲप्समधील गोपनीयता सेटिंग्ज तपासा.
• पालक नियंत्रण (Parental Controls) आणि सुरक्षित शोध सुविधा वापरा.
• मुलांना ऑनलाइन सुरक्षिततेबद्दल भीती न दाखवता योग्य मार्गदर्शन करा.
• मुलांच्या ऑनलाइन वर्तनावर लक्ष ठेवा आणि त्यांचा विश्वास जपा.

६. ऑनलाइन सुरक्षिततेचे तीन महत्त्वाचे नियम

🛑 थांबा: अनोळखी व्यक्ती, संशयास्पद लिंक किंवा विचित्र संदेश दिसल्यास लगेच प्रतिसाद देऊ नका.

🛡️ स्वतःचे संरक्षण करा: वैयक्तिक माहिती, पासवर्ड आणि OTP सुरक्षित ठेवा.

🗣️ सांगा: काही चुकीचे, त्रासदायक किंवा संशयास्पद वाटल्यास विश्वासू मोठ्या व्यक्तीला सांगा.

निष्कर्ष

मुलांना इंटरनेटपासून दूर ठेवणे हा ऑनलाइन धोक्यांवरील एकमेव उपाय नाही. त्याऐवजी त्यांना इंटरनेटचा सुरक्षित, जबाबदार आणि योग्य वापर शिकवणे अधिक महत्त्वाचे आहे. पालक, शिक्षक आणि समाजाने एकत्रितपणे प्रयत्न केल्यास मुलांसाठी अधिक सुरक्षित डिजिटल वातावरण निर्माण करता येईल.

चला, मुलांना ऑनलाइन सुरक्षित ठेवूया आणि सायबर सुरक्षिततेबद्दल जागरूक बनवूया!

बोला • मार्गदर्शन करा • संशयास्पद गोष्टींची तक्रार करा

सायबर जनजागृती महिना | महाराष्ट्र सायबर जनजागृती

The post मुलांना ऑनलाइन सुरक्षित ठेवा! 🛡️ appeared first on Nagpur Rural Police.

आजच्या डिजिटल युगात सोशल मीडिया हा आपल्या दैनंदिन जीवनाचा महत्त्वाचा भाग बनला आहे. फेसबुक, इन्स्टाग्राम, व्हॉट्सॲप आणि इतर सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर आपण फोटो, व्हिडिओ, आपले अनुभव आणि दैनंदिन घडामोडी शेअर करत असतो. मात्र, सोशल मीडियावर पोस्ट करताना आपण शेअर करत असलेली माहिती आपल्या सुरक्षिततेसाठी धोकादायक ठरू शकते, याचा विचार करणे गरजेचे आहे.

लक्षात ठेवा — तुम्ही सोशल मीडियावर शेअर केलेली प्रत्येक माहिती केवळ तुमच्या मित्रांपुरती मर्यादित राहीलच असे नाही!

१. लोकेशन शेअर करताना काळजी घ्या

आपण कुठे आहोत, कुठे फिरायला गेलो आहोत किंवा सध्या कोणत्या ठिकाणी आहोत, याची माहिती सोशल मीडियावर शेअर करणे टाळा. सतत लोकेशन शेअर केल्यामुळे अनोळखी व्यक्तींना तुमच्या हालचालींचा अंदाज येऊ शकतो.

• लाइव्ह लोकेशन केवळ विश्वासू व्यक्तींसोबतच शेअर करा.
• फोटो पोस्ट करताना लोकेशन टॅग करण्यापूर्वी विचार करा.
• घराचा पत्ता, शाळा, महाविद्यालय किंवा कामाच्या ठिकाणाची माहिती सार्वजनिक करू नका.

२. तुमचे सोशल मीडिया प्रोफाइल खासगी ठेवा

तुमच्या सोशल मीडिया अकाउंटवरील माहिती कोण पाहू शकते, यावर नियंत्रण ठेवणे महत्त्वाचे आहे. सार्वजनिक प्रोफाइलमुळे तुमचे फोटो, पोस्ट आणि वैयक्तिक तपशील अनोळखी व्यक्तींनाही दिसू शकतात.

• अकाउंटची Privacy Settings तपासा.
• शक्य असल्यास वैयक्तिक अकाउंटचे प्रोफाइल खासगी ठेवा.
• अनोळखी व्यक्तींच्या फ्रेंड रिक्वेस्ट किंवा फॉलो रिक्वेस्ट स्वीकारताना सावध राहा.
• तुमच्या पोस्ट कोण पाहू शकते, हे नियमितपणे तपासा.

३. वैयक्तिक माहिती शेअर करणे टाळा

सोशल मीडियावर अनावश्यक वैयक्तिक माहिती शेअर केल्यामुळे सायबर फसवणुकीचा धोका वाढू शकतो.

खालील माहिती सार्वजनिकपणे शेअर करू नका:

• मोबाईल नंबर आणि घराचा पत्ता
• आधार क्रमांक, बँक खात्याचे तपशील आणि इतर संवेदनशील माहिती
• पासवर्ड, OTP आणि UPI PIN
• प्रवासाचे नियोजन किंवा तुम्ही घराबाहेर असण्याची माहिती
• वैयक्तिक कागदपत्रांचे फोटो आणि त्यांवरील तपशील

महत्त्वाचे: बँक, सरकारी संस्था किंवा विश्वासार्ह व्यक्ती असल्याचे सांगून कोणी OTP, पासवर्ड किंवा UPI PIN मागितला, तरी तो शेअर करू नका.

४. अनोळखी लिंक आणि संशयास्पद मेसेजपासून सावध राहा

“तुम्ही बक्षीस जिंकले आहे”, “तुमचे अकाउंट बंद होणार आहे” किंवा “ही लिंक उघडून माहिती अपडेट करा” अशा संदेशांद्वारे सायबर फसवणूक होऊ शकते.

कोणतीही लिंक उघडण्यापूर्वी तिची सत्यता तपासा. संशयास्पद वेबसाइटवर लॉगिन करू नका आणि अनोळखी व्यक्तींनी पाठवलेल्या फाइल्स डाउनलोड करू नका.

५. मजबूत पासवर्ड आणि टू-फॅक्टर ऑथेंटिकेशन वापरा

तुमच्या ऑनलाइन खात्यांच्या सुरक्षिततेसाठी मजबूत आणि प्रत्येक खात्यासाठी वेगळा पासवर्ड वापरा. शक्य असल्यास पासवर्ड मॅनेजरचा वापर करा आणि टू-फॅक्टर ऑथेंटिकेशन (2FA) सुरू ठेवा.

यामुळे पासवर्ड कोणाला समजला तरी तुमच्या अकाउंटमध्ये अनधिकृत प्रवेश करणे अधिक कठीण होते.

६. फोटो आणि व्हिडिओ पोस्ट करण्यापूर्वी विचार करा

एखादा फोटो किंवा व्हिडिओ पोस्ट केल्यानंतर तो डाउनलोड केला जाऊ शकतो, स्क्रीनशॉट घेतला जाऊ शकतो किंवा इतरत्र शेअर केला जाऊ शकतो. त्यामुळे पोस्ट करण्यापूर्वी स्वतःला तीन प्रश्न विचारा:

1. ही माहिती सार्वजनिक झाली तर मला अडचण होईल का?
2. या फोटोमध्ये इतर कोणाची वैयक्तिक माहिती दिसत आहे का?
3. ही पोस्ट माझ्या किंवा इतरांच्या सुरक्षिततेवर परिणाम करू शकते का?

याचे उत्तर होकारार्थी असल्यास पोस्ट करण्यापूर्वी पुन्हा विचार करा.

७. सायबर फसवणूक झाल्यास काय करावे?

तुमची वैयक्तिक माहिती चोरीला गेली असेल किंवा ऑनलाइन आर्थिक फसवणूक झाली असेल, तर त्वरित संबंधित बँकेशी संपर्क साधा आणि आवश्यक ती सुरक्षा पावले उचला.

भारतात सायबर आर्थिक फसवणुकीची तक्रार करण्यासाठी १९३० या हेल्पलाइन क्रमांकावर संपर्क साधता येतो. तसेच राष्ट्रीय सायबर क्राइम रिपोर्टिंग पोर्टल येथे तक्रार नोंदवता येते.

निष्कर्ष: विचारपूर्वक पोस्ट करा, सुरक्षित राहा!

सोशल मीडियाचा वापर करणे चुकीचे नाही; मात्र त्याचा वापर जबाबदारीने करणे आवश्यक आहे. तुमची वैयक्तिक माहिती, लोकेशन आणि डिजिटल ओळख सुरक्षित ठेवण्यासाठी प्रत्येक पोस्ट करण्यापूर्वी थोडा वेळ घ्या.

थांबा • प्रायव्हसी सेटिंग्ज तपासा • सुरक्षितपणे पोस्ट करा!

चला, सायबर जागरूकता वाढवूया आणि सुरक्षित डिजिटल महाराष्ट्र घडवूया.

#CyberAwareness #CyberSecurity #DigitalSafety #OnlinePrivacy #सायबरसुरक्षा #सायबरजनजागृती #महाराष्ट्रसायबरजनजागृती

The post पोस्ट करण्यापूर्वी विचार करा! सोशल मीडियावर आपली वैयक्तिक माहिती सुरक्षित ठेवा appeared first on Nagpur Rural Police.

महाराष्ट्र सायबर जनजागृती | सायबर जनजागृती महिना

आजच्या डिजिटल युगात रेल्वे स्टेशन, बस स्थानक, हॉटेल, कॅफे आणि सार्वजनिक ठिकाणी मोफत Wi-Fi वापरण्याची सुविधा उपलब्ध असते. इंटरनेटचा मोफत वापर करता येत असल्यामुळे अनेकजण कोणतीही काळजी न घेता अशा नेटवर्कशी कनेक्ट होतात. मात्र, हे मोफत Wi-Fi नेटवर्क सुरक्षित आहे का, याचा विचार करणे अत्यंत आवश्यक आहे.

सायबर गुन्हेगार बनावट Wi-Fi नेटवर्क तयार करून नागरिकांची वैयक्तिक माहिती, बँकिंग तपशील आणि इतर संवेदनशील डेटा चोरण्याचा प्रयत्न करू शकतात. त्यामुळे थांबा, तपासा आणि सुरक्षितपणे कनेक्ट व्हा!

१. मोफत Wi-Fi च्या आमिषाला बळी पडू नका

सार्वजनिक ठिकाणी उपलब्ध असलेल्या प्रत्येक मोफत Wi-Fi नेटवर्कवर विश्वास ठेवणे धोकादायक ठरू शकते. सायबर गुन्हेगार अधिकृत नेटवर्कसारखे दिसणारे बनावट Wi-Fi तयार करू शकतात. अशा नेटवर्कला कनेक्ट झाल्यास तुमच्या इंटरनेट वापरावर लक्ष ठेवले जाण्याची किंवा माहिती चोरीला जाण्याची शक्यता असते.

काय करावे?

• Wi-Fi नेटवर्कचे नाव संबंधित ठिकाणच्या अधिकृत कर्मचाऱ्यांकडून तपासा.
• अनोळखी किंवा संशयास्पद नेटवर्कशी कनेक्ट होणे टाळा.
• Wi-Fi वापरण्यासाठी अनावश्यक वैयक्तिक माहिती मागितल्यास सावध राहा.
• आपोआप उपलब्ध नेटवर्कशी कनेक्ट होणारी सेटिंग बंद ठेवा.

२. सार्वजनिक Wi-Fi वर बँकिंग व्यवहार टाळा

सार्वजनिक Wi-Fi वापरताना ऑनलाइन बँकिंग, UPI पेमेंट, इंटरनेट बँकिंग किंवा इतर आर्थिक व्यवहार करणे टाळावे. विशेषतः संशयास्पद नेटवर्कवर लॉगिन केल्यास तुमच्या खात्याची माहिती धोक्यात येऊ शकते.

लक्षात ठेवा:

• सार्वजनिक Wi-Fi वरून बँकिंग व्यवहार करू नका.
• OTP, UPI PIN, पासवर्ड किंवा कार्डचे गोपनीय तपशील कोणाशीही शेअर करू नका.
• शक्य असल्यास आर्थिक व्यवहारांसाठी स्वतःचा मोबाइल डेटा वापरा.
• बँकेचे अधिकृत अ‍ॅप आणि सुरक्षित वेबसाइटच वापरा.

३. नेटवर्कचे नाव आणि सुरक्षितता तपासा

सायबर गुन्हेगार कधीकधी अधिकृत नेटवर्कच्या नावासारखेच नाव वापरतात. त्यामुळे फक्त नेटवर्कचे नाव ओळखीचे वाटते म्हणून ते सुरक्षित आहे असे समजू नका.

Wi-Fi शी कनेक्ट होण्यापूर्वी नेटवर्कचा अधिकृत स्रोत तपासा. वेबसाइट उघडताना योग्य डोमेन नाव आणि HTTPS कनेक्शन आहे का, याकडे लक्ष द्या. मात्र, HTTPS असणे म्हणजे संपूर्ण Wi-Fi नेटवर्क सुरक्षित असल्याची हमी नाही.

४. मोबाइल डेटा वापरणे अधिक सुरक्षित पर्याय ठरू शकते

बँकिंग, ऑनलाइन खरेदी, वैयक्तिक ई-मेल किंवा संवेदनशील माहितीशी संबंधित कामांसाठी शक्यतो स्वतःचा मोबाइल डेटा वापरा. सार्वजनिक Wi-Fi वापरणे आवश्यक असल्यास विश्वासार्ह VPN वापरणे अतिरिक्त संरक्षण देऊ शकते; मात्र ते प्रत्येक प्रकारच्या सायबर हल्ल्यापासून संपूर्ण संरक्षण देत नाही.

तसेच, आपल्या मोबाइलमध्ये आणि अ‍ॅप्समध्ये नियमितपणे सुरक्षा अद्यतने (Security Updates) स्थापित करा.

५. सायबर फसवणूक झाल्यास काय करावे?

जर तुम्हाला संशयास्पद Wi-Fi नेटवर्कमुळे तुमची माहिती चोरीला गेल्याचा किंवा आर्थिक फसवणूक झाल्याचा संशय असेल, तर त्वरित पुढील पावले उचला:

1. संशयास्पद Wi-Fi नेटवर्कपासून डिस्कनेक्ट व्हा.
2. सुरक्षित डिव्हाइसवरून संबंधित खात्यांचे पासवर्ड बदला.
3. बँकेशी त्वरित संपर्क साधून आवश्यक सुरक्षा उपाय करा.
4. आर्थिक सायबर फसवणूक झाल्यास भारताच्या राष्ट्रीय सायबर गुन्हे हेल्पलाइन 1930 वर संपर्क साधा.
5. अधिकृत पोर्टल www.cybercrime.gov.in येथे तक्रार नोंदवा.

निष्कर्ष

मोफत Wi-Fi ही सोयीची सुविधा असली, तरी तिचा वापर करताना डिजिटल सुरक्षिततेकडे दुर्लक्ष करू नये. अनोळखी नेटवर्कवर विश्वास ठेवण्याऐवजी त्याची खात्री करा, सार्वजनिक Wi-Fi वर आर्थिक व्यवहार टाळा आणि आपला वैयक्तिक डेटा सुरक्षित ठेवा.

सायबर सुरक्षिततेचा मंत्र: थांबा. तपासा. सुरक्षितपणे कनेक्ट व्हा.

आजच स्वतः जागरूक व्हा आणि आपल्या कुटुंबीयांनाही सायबर सुरक्षिततेबद्दल जागरूक करा. सुरक्षित इंटरनेट वापर ही प्रत्येक नागरिकाची जबाबदारी आहे.

#MaharashtraCyber #CyberAwareness #SafeWiFi #CyberSecurity #DigitalSafety #सायबरजनजागृती #सुरक्षितइंटरनेट

The post मोफत Wi-Fi वापरताना सावधान! तुमचा डेटा सुरक्षित आहे का? appeared first on Nagpur Rural Police.

आजच्या डिजिटल युगात WhatsApp, ऑनलाइन बँकिंग आणि UPI चा वापर मोठ्या प्रमाणात वाढला आहे. यासोबतच सायबर गुन्हेगारांकडून नागरिकांची फसवणूक करण्याचे नवनवीन प्रकार समोर येत आहेत. यामध्ये बँक खाते भाड्याने देणे, WhatsApp अकाउंटचा गैरवापर आणि OTP किंवा QR कोडच्या माध्यमातून फसवणूक अशा प्रकारांचा समावेश होतो.

महाराष्ट्र सायबर पोलिसांच्या जनजागृती संदेशानुसार, नागरिकांनी आपले WhatsApp अकाउंट किंवा बँक खाते इतरांना वापरण्यासाठी देताना विशेष काळजी घेणे आवश्यक आहे.

1. म्यूल अकाउंट म्हणजे काय?

एखाद्या व्यक्तीचे बँक खाते सायबर गुन्ह्यांतून मिळालेला पैसा स्वीकारण्यासाठी किंवा दुसऱ्या खात्यात पाठवण्यासाठी वापरले जात असेल, तर अशा खात्याला सामान्यतः म्यूल अकाउंट (Money Mule Account) असे म्हणतात.

काही सायबर गुन्हेगार नागरिकांना पैसे देण्याचे किंवा कमिशनचे आमिष दाखवून त्यांची बँक खाती वापरण्यास घेतात. या खात्यांमधून फसवणुकीची रक्कम हस्तांतरित केली जाऊ शकते.

खातेधारकाला व्यवहारांची खरी माहिती नसली, तरी त्याच्या खात्याचा वापर तपासाच्या कक्षेत येऊ शकतो. त्यामुळे कोणत्याही अनोळखी व्यक्तीला आपले बँक खाते, ATM कार्ड, UPI किंवा इंटरनेट बँकिंगची माहिती वापरण्यास देऊ नका.

2. WhatsApp अकाउंटद्वारे फसवणूक कशी होते?

सायबर गुन्हेगार नागरिकांचा विश्वास संपादन करून त्यांच्या WhatsApp अकाउंटचा गैरवापर करण्याचा प्रयत्न करतात. फसवणुकीच्या काही सामान्य पद्धती पुढीलप्रमाणे आहेत.

• OTP मागणे: WhatsApp व्हेरिफिकेशन कोड किंवा इतर गोपनीय माहिती मागून अकाउंटचा ताबा मिळवण्याचा प्रयत्न केला जातो.
• QR कोड स्कॅन करण्यास सांगणे: बनावट सूचना देऊन WhatsApp Web किंवा Linked Devices च्या माध्यमातून अकाउंट जोडले जाऊ शकते.
• अनोळखी लिंक पाठवणे: आकर्षक ऑफर, बक्षीस किंवा तातडीच्या मदतीच्या नावाखाली संशयास्पद लिंक पाठवल्या जातात.
• पैशांचे आमिष दाखवणे: आपले WhatsApp अकाउंट किंवा बँक खाते वापरण्याच्या बदल्यात पैसे देण्याचे आश्वासन दिले जाते.
• ओळखीच्या व्यक्तीच्या नावाने मेसेज: मित्र किंवा नातेवाईकाच्या अकाउंटवर ताबा मिळवून पैशांची मागणी केली जाऊ शकते.

3. सायबर फसवणुकीची ही लाल चिन्हे ओळखा

खालीलपैकी कोणतीही गोष्ट घडल्यास सावध व्हा:

1. अनोळखी व्यक्ती बँक खाते वापरण्यासाठी कमिशन देण्याची ऑफर देते.
2. कोणीतरी WhatsApp OTP किंवा QR कोड मागते.
3. अनोळखी व्यक्ती संशयास्पद लिंकवर क्लिक करण्यास सांगते.
4. कोणीतरी तुमचे WhatsApp अकाउंट स्वतःच्या डिव्हाइसवर जोडण्याचा प्रयत्न करते.
5. घाई करून निर्णय घेण्यास सांगितले जाते किंवा धमकी देऊन पैसे मागितले जातात.

लक्षात ठेवा: OTP, UPI PIN, पासवर्ड आणि बँकिंगची गोपनीय माहिती कोणाशीही शेअर करू नका.

4. WhatsApp आणि बँक खाते सुरक्षित ठेवण्यासाठी महत्त्वाच्या टिप्स

तुमची डिजिटल सुरक्षितता वाढवण्यासाठी पुढील उपाय करा:

WhatsApp वर Two-Step Verification सुरू करा

WhatsApp च्या Settings मधील Account विभागात जाऊन Two-Step Verification सुरू करा. यामुळे अकाउंटच्या सुरक्षिततेसाठी अतिरिक्त PIN संरक्षण मिळते.

Linked Devices तपासा

WhatsApp मधील Linked Devices विभाग नियमितपणे तपासा. अनोळखी डिव्हाइस दिसल्यास ते लॉग आउट करा.

संशयास्पद लिंक टाळा

अनोळखी व्यक्तीने पाठवलेल्या लिंक, फाइल किंवा QR कोडवर विचार न करता कृती करू नका.

बँक खात्याची माहिती गोपनीय ठेवा

ATM कार्ड, PIN, OTP, UPI PIN आणि नेट बँकिंगचे पासवर्ड इतरांना देऊ नका. स्वतःच्या खात्यातील व्यवहारांवर नियमित लक्ष ठेवा.

अनोळखी व्यक्तींना अकाउंट वापरू देऊ नका

पैशांचे आमिष दाखवून तुमचे WhatsApp अकाउंट, SIM कार्ड किंवा बँक खाते वापरण्यास मागितले, तर नकार द्या.

फसवणूक झाल्यास त्वरित तक्रार करा

तुमच्या खात्यातून अनधिकृत व्यवहार झाल्यास त्वरित बँकेशी संपर्क साधा आणि सायबर गुन्ह्याची तक्रार नोंदवा.

5. सायबर फसवणूक झाल्यास काय करावे?

सायबर आर्थिक फसवणूक झाल्यास वेळ न दवडता पुढील कृती करा:

• 1930 या राष्ट्रीय सायबर आर्थिक फसवणूक हेल्पलाइनवर संपर्क साधा.
• www.cybercrime.gov.in या अधिकृत पोर्टलवर तक्रार नोंदवा.
• आपल्या बँकेला त्वरित कळवा आणि व्यवहाराची माहिती द्या.
• व्यवहाराचे स्क्रीनशॉट, मेसेज, फोन नंबर, UPI ID आणि उपलब्ध पुरावे जतन करा.
• संशयित व्यक्तीशी पुढील आर्थिक व्यवहार करू नका.

वेळेत तक्रार केल्याने संबंधित व्यवहारावर आवश्यक ती कारवाई करण्याची शक्यता वाढू शकते. मात्र, पैसे परत मिळण्याची हमी नसते.

निष्कर्ष

डिजिटल सुविधा वापरताना जागरूकता आणि सावधगिरी अत्यंत महत्त्वाची आहे. काही पैसे मिळवण्यासाठी स्वतःचे WhatsApp अकाउंट किंवा बँक खाते इतरांच्या ताब्यात देणे धोकादायक ठरू शकते.

सतर्क राहा, सुरक्षित राहा आणि सायबर स्मार्ट बना!

सायबर गुन्हेगारांच्या आमिषाला बळी पडू नका. स्वतः सुरक्षित राहा आणि हा जनजागृती संदेश आपल्या मित्रपरिवारासोबत व कुटुंबीयांसोबत शेअर करा.

महत्त्वाचे संपर्क:

• सायबर आर्थिक फसवणूक हेल्पलाइन: 1930
• राष्ट्रीय सायबर गुन्हे तक्रार पोर्टल: https://www.cybercrime.gov.in/
• महाराष्ट्र सायबर पोलीस: https://mhcyber.gov.in/

The post सावधान! म्यूल अकाउंट भाड्याने देणे पडू शकते महागात; WhatsApp अकाउंट फसवणुकीपासून कसे वाचाल? appeared first on Nagpur Rural Police.

महाराष्ट्र सायबर पोलिसांचा नागरिकांना सतर्कतेचा संदेश; अनोळखी व्यक्तींना पैसे पाठवू नका, वैयक्तिक माहिती आणि OTP शेअर करू नका.

आजच्या डिजिटल युगात WhatsApp हे संवादाचे महत्त्वाचे माध्यम बनले आहे. मात्र, याच माध्यमाचा वापर करून सायबर गुन्हेगार नागरिकांची आर्थिक फसवणूक करत आहेत. मित्र, नातेवाईक, सरकारी अधिकारी किंवा ओळखीची व्यक्ती असल्याचे भासवून बनावट WhatsApp DP (Display Picture) तयार केली जाते आणि त्यानंतर पैशांची मागणी केली जाते.

महाराष्ट्र सायबर पोलिसांनी अशा प्रकारच्या फसवणुकीपासून सावध राहण्याचे आवाहन केले आहे.

बनावट WhatsApp DP फसवणूक म्हणजे काय?

सायबर गुन्हेगार एखाद्या व्यक्तीचा फोटो वापरून बनावट WhatsApp प्रोफाइल तयार करतात. अनेकदा ते ओळखीच्या व्यक्तीचे नाव, फोटो आणि इतर माहिती वापरतात. काही प्रकरणांमध्ये सरकारी अधिकारी किंवा वरिष्ठ अधिकारी असल्याचे भासवले जाते.

यानंतर संबंधित व्यक्तीच्या संपर्कातील लोकांना संदेश पाठवून तातडीने पैसे पाठवण्यास सांगितले जाते. काही वेळा वैयक्तिक अडचण, वैद्यकीय मदत किंवा इतर कारणे सांगून समोरच्या व्यक्तीचा विश्वास संपादन केला जातो.

लक्षात ठेवा: WhatsApp DP वर दिसणारा फोटो हा त्या व्यक्तीच्या खऱ्या ओळखीचा पुरावा नाही.

WhatsApp वर होणारी फसवणूक कशी ओळखाल?

खालील बाबी दिसल्यास सावध व्हा:

1. नवीन नंबरवरून पैशांची मागणी: ओळखीच्या व्यक्तीच्या नावाने अनोळखी किंवा नवीन नंबरवरून संदेश येणे.
2. तातडीने पैसे पाठवण्याचा आग्रह: लगेच पैसे पाठवण्यास सांगणे किंवा विचार करण्यासाठी वेळ न देणे.
3. गोपनीयतेचा आग्रह: ही बाब कोणालाही सांगू नका, असे सांगून व्यवहार गुप्त ठेवण्यास सांगणे.
4. संशयास्पद लिंक: अनोळखी लिंकवर क्लिक करण्यास किंवा अज्ञात फाइल डाउनलोड करण्यास सांगणे.
5. OTP किंवा बँक तपशीलांची मागणी: OTP, UPI PIN, पासवर्ड किंवा इतर गोपनीय माहिती मागणे.

बनावट WhatsApp DP पासून स्वतःचे संरक्षण कसे कराल?

सायबर फसवणूक टाळण्यासाठी पुढील उपाय करा:

• फोन करून खात्री करा: पैशांची मागणी करणाऱ्या व्यक्तीला तिच्या जुन्या किंवा आधीपासून माहित असलेल्या नंबरवर फोन करून खात्री करा.
• नंबर तपासा: फक्त नाव आणि फोटो पाहून विश्वास ठेवू नका.
• पैसे पाठवण्यापूर्वी पडताळणी करा: तातडीची परिस्थिती सांगितली तरी स्वतंत्रपणे खात्री केल्याशिवाय पैसे पाठवू नका.
• OTP आणि UPI PIN गोपनीय ठेवा: हे तपशील कोणाशीही शेअर करू नका.
• अनावश्यक लिंक टाळा: संशयास्पद लिंक, फाइल किंवा अॅप उघडू नका.
• WhatsApp गोपनीयता सेटिंग्ज तपासा: प्रोफाइल फोटो, माहिती आणि इतर तपशील कोण पाहू शकतो, यावर नियंत्रण ठेवा.
• संशयास्पद नंबर ब्लॉक आणि रिपोर्ट करा: फसवणुकीचा संशय असल्यास संबंधित खात्याची तक्रार WhatsApp वर नोंदवा.

फसवणूक झाल्यास काय करावे?

चुकून पैसे पाठवले असतील किंवा सायबर फसवणूक झाल्याचे लक्षात आले, तर वेळ न घालवता पुढील कृती करा:

1. सायबर हेल्पलाइन 1930 वर संपर्क साधा. आर्थिक सायबर फसवणुकीची तक्रार शक्य तितक्या लवकर नोंदवा.
2. अधिकृत पोर्टलवर तक्रार करा: https://cybercrime.gov.in या राष्ट्रीय सायबर क्राइम रिपोर्टिंग पोर्टलचा वापर करा.
3. बँकेला त्वरित कळवा: व्यवहाराची माहिती देऊन संबंधित खाते किंवा व्यवहाराबाबत आवश्यक मदत मागा.
4. पुरावे जतन करा: WhatsApp चॅट, फोन नंबर, स्क्रीनशॉट, व्यवहार क्रमांक आणि पैसे पाठवल्याची पावती सुरक्षित ठेवा.
5. संशयास्पद व्यक्तीशी संवाद मर्यादित करा: पुढील पैसे पाठवू नका आणि अधिक वैयक्तिक माहिती देऊ नका.

नागरिकांनी कोणती काळजी घ्यावी?

सायबर गुन्हेगार अनेकदा भीती, घाई आणि विश्वास यांचा गैरफायदा घेतात. त्यामुळे कोणताही आर्थिक व्यवहार करण्यापूर्वी शांतपणे विचार करा आणि स्वतंत्र माध्यमातून व्यक्तीची ओळख निश्चित करा.

आपल्या मित्रपरिवारात, कुटुंबात आणि ज्येष्ठ नागरिकांमध्येही या प्रकारच्या फसवणुकीबाबत जागरूकता निर्माण करा.

निष्कर्ष

बनावट WhatsApp DP वापरून होणारी फसवणूक टाळण्यासाठी सतर्कता आणि योग्य पडताळणी अत्यंत महत्त्वाची आहे. ओळखीचा फोटो दिसला म्हणून विश्वास ठेवू नका, पैशांची मागणी आल्यास फोन करून खात्री करा आणि OTP किंवा UPI PIN कोणालाही सांगू नका.

सायबर सुरक्षितता ही प्रत्येकाची जबाबदारी आहे.

सायबर आर्थिक फसवणूक झाल्यास त्वरित 1930 या हेल्पलाइनवर संपर्क साधा किंवा cybercrime.gov.in येथे तक्रार नोंदवा.

सतर्क राहा, सुरक्षित राहा — सायबर गुन्हेगारांपासून स्वतःचे आणि इतरांचे संरक्षण करा!

The post बनावट WhatsApp DP वापरून फसवणूक! मित्र किंवा अधिकारी बनून पैसे मागणाऱ्यांपासून सावध राहा appeared first on Nagpur Rural Police.

आजच्या डिजिटल युगात WhatsApp हे संवादाचे महत्त्वाचे साधन बनले आहे. मात्र, सायबर गुन्हेगार WhatsApp वापरकर्त्यांना लक्ष्य करून त्यांच्या अकाउंटचा अनधिकृत ताबा मिळवण्याचा प्रयत्न करतात. बनावट QR कोड, OTP मागणे आणि खोटे व्हेरिफिकेशन मेसेज यांसारख्या पद्धतींचा वापर करून नागरिकांची फसवणूक केली जाऊ शकते.

WhatsApp अकाउंट टेकओव्हर म्हणजे काय आणि अशा फसवणुकीपासून स्वतःचे संरक्षण कसे करावे, हे जाणून घेऊया.

1. WhatsApp अकाउंट टेकओव्हर म्हणजे काय?

WhatsApp अकाउंट टेकओव्हर म्हणजे सायबर गुन्हेगाराने तुमच्या WhatsApp अकाउंटवर अनधिकृत नियंत्रण मिळवणे. यामुळे तुमच्या अकाउंटचा वापर करून वैयक्तिक संदेश वाचणे, तुमच्या संपर्कातील लोकांना फसवणुकीचे मेसेज पाठवणे किंवा आर्थिक मदतीच्या नावाखाली पैसे मागणे असे प्रकार घडू शकतात.

सायबर गुन्हेगार प्रामुख्याने खालील पद्धतींचा वापर करू शकतात:

बनावट QR कोड स्कॅन करण्यास सांगणे.
WhatsApp व्हेरिफिकेशन कोड किंवा OTP मागणे.
खोट्या लिंकवर क्लिक करण्यास प्रवृत्त करणे.
बनावट व्हेरिफिकेशन किंवा अकाउंट अपडेटचे मेसेज पाठवणे.
अनोळखी डिव्हाइसद्वारे WhatsApp अकाउंट वापरण्याचा प्रयत्न करणे.
2. WhatsApp अकाउंटची फसवणूक कशी केली जाते?
पायरी 1: बनावट मेसेज किंवा लिंक पाठवणे

सायबर गुन्हेगार तुम्हाला बक्षीस, नोकरी, खाते पडताळणी किंवा इतर आकर्षक कारणे सांगून मेसेज पाठवू शकतात. या मेसेजमध्ये संशयास्पद लिंक किंवा QR कोड असू शकतो.

पायरी 2: QR कोड स्कॅन करण्यास सांगणे

काही फसवणुकीच्या प्रकारांमध्ये वापरकर्त्याला अनोळखी QR कोड स्कॅन करण्यास सांगितले जाते. त्यामुळे WhatsApp Web किंवा Linked Devices च्या माध्यमातून अनधिकृत प्रवेश मिळण्याचा धोका निर्माण होऊ शकतो.

लक्षात ठेवा: कोणताही QR कोड स्कॅन करण्यापूर्वी तो कशासाठी आहे आणि कोणाने पाठवला आहे, याची खात्री करा.

पायरी 3: OTP किंवा व्हेरिफिकेशन कोड मागणे

फसवणूक करणारे स्वतःची ओळख मित्र, नातेवाईक किंवा अधिकृत प्रतिनिधी म्हणून करून देऊ शकतात. त्यानंतर ते तुमचा OTP किंवा WhatsApp व्हेरिफिकेशन कोड मागू शकतात.

हा कोड कोणाशीही शेअर करू नका.

पायरी 4: अकाउंटचा गैरवापर करणे

अकाउंटवर ताबा मिळाल्यानंतर सायबर गुन्हेगार तुमच्या संपर्कांना मेसेज पाठवून पैसे मागू शकतात किंवा तुमच्या नावाने इतर फसवणुकीचे प्रकार करू शकतात.

3. WhatsApp फसवणुकीची प्रमुख लक्षणे कोणती?

तुमच्या WhatsApp अकाउंटमध्ये खालीलपैकी काही बदल दिसल्यास सावध व्हा:

तुम्ही न पाठवलेले मेसेज तुमच्या संपर्कांना जात आहेत.
अनोळखी डिव्हाइस तुमच्या WhatsApp अकाउंटशी जोडलेले दिसते.
अचानक अकाउंटमधून लॉग आउट झाले आहे.
तुम्हाला अनपेक्षित व्हेरिफिकेशन कोड प्राप्त होत आहेत.
तुमचे मित्र किंवा नातेवाईक तुमच्याकडून आलेल्या संशयास्पद मेसेजबद्दल विचारत आहेत.
अकाउंटच्या सेटिंग्जमध्ये तुमच्या परवानगीशिवाय बदल झाल्याचे दिसते.

अशी लक्षणे दिसल्यास त्वरित अकाउंटची सुरक्षा तपासा.

4. WhatsApp अकाउंट सुरक्षित ठेवण्यासाठी महत्त्वाच्या उपाययोजना
5. OTP आणि व्हेरिफिकेशन कोड गुप्त ठेवा

WhatsApp चा नोंदणी कोड किंवा टू-स्टेप व्हेरिफिकेशन PIN कोणालाही सांगू नका. फोनवरून किंवा मेसेजद्वारे कोड मागणाऱ्या व्यक्तीवर विश्वास ठेवण्यापूर्वी तिची ओळख स्वतंत्रपणे पडताळा.

2. अनोळखी QR कोड स्कॅन करू नका

QR कोड स्कॅन केल्याने नेमके काय होणार आहे, हे समजल्याशिवाय तो स्कॅन करू नका. अनोळखी व्यक्तीने पाठवलेल्या QR कोडपासून विशेष सावध राहा.

3. Two-Step Verification सुरू करा

WhatsApp मध्ये Settings → Account → Two-step verification या पर्यायातून अतिरिक्त PIN सुरक्षा सक्षम करा. उपलब्ध पर्यायांनुसार ईमेल पत्ता जोडून अकाउंट पुनर्प्राप्तीची सुविधाही तयार ठेवा.

4. Linked Devices नियमित तपासा

WhatsApp मधील Linked Devices विभाग उघडून जोडलेली उपकरणे तपासा. अनोळखी किंवा वापरात नसलेले डिव्हाइस दिसल्यास त्यातून लॉग आउट करा.

5. संशयास्पद लिंकवर क्लिक करू नका

बक्षीस, तातडीचे खाते अपडेट, मोफत भेट किंवा बँक खात्याशी संबंधित संदेश आल्यास त्यातील लिंकवर लगेच क्लिक करू नका. संबंधित संस्थेच्या अधिकृत माध्यमातून माहिती तपासा.

6. WhatsApp अपडेट ठेवा

WhatsApp आणि फोनचे ऑपरेटिंग सिस्टम नियमितपणे अपडेट करा. अॅप अधिकृत Google Play Store किंवा Apple App Store मधूनच डाउनलोड करा.

7. आर्थिक मदतीच्या विनंतीची खात्री करा

तुमच्या मित्राने किंवा नातेवाईकाने अचानक पैसे मागितल्यास पैसे पाठवण्यापूर्वी त्यांना फोन करून खात्री करा. केवळ WhatsApp मेसेजवर विश्वास ठेवू नका.

5. WhatsApp अकाउंट हॅक झाल्याचा संशय असल्यास काय करावे?

तुमच्या अकाउंटचा अनधिकृत वापर होत असल्याचे लक्षात आल्यास खालील पावले उचला:

पुन्हा लॉग इन करण्याचा प्रयत्न करा: तुमच्या फोन नंबरद्वारे WhatsApp वर नोंदणी प्रक्रिया पूर्ण करण्याचा प्रयत्न करा आणि अधिकृत SMS किंवा कॉलद्वारे मिळालेला व्हेरिफिकेशन कोड अॅपमध्येच वापरा.
Linked Devices तपासा: अकाउंटमध्ये प्रवेश मिळाल्यावर अनोळखी उपकरणांमधून लॉग आउट करा.
Two-Step Verification सक्षम करा: अतिरिक्त सुरक्षा PIN सेट करा किंवा आवश्यक असल्यास तो बदला.
संपर्कांना सावध करा: तुमच्या नावाने पैशांची मागणी करणारे किंवा संशयास्पद लिंक पाठवणारे मेसेज आल्यास त्याकडे दुर्लक्ष करण्यास सांगा.
WhatsApp सपोर्टशी संपर्क साधा: अकाउंट पुनर्प्राप्त करण्यासाठी WhatsApp च्या अधिकृत मदत केंद्राचा वापर करा.
आर्थिक फसवणूक झाल्यास त्वरित तक्रार करा: पैसे गमावले असल्यास बँकेशी संपर्क साधून व्यवहाराची माहिती द्या आणि सायबर गुन्ह्याची तक्रार नोंदवा.
6. सायबर फसवणूक झाल्यास तक्रार कुठे करावी?

भारतात सायबर आर्थिक फसवणूक झाल्यास शक्य तितक्या लवकर 1930 या राष्ट्रीय सायबर आर्थिक फसवणूक हेल्पलाइनवर संपर्क साधा.

ऑनलाइन तक्रार नोंदवण्यासाठी भारत सरकारच्या अधिकृत सायबर क्राइम पोर्टलला भेट द्या:

अधिकृत संकेतस्थळ: https://www.cybercrime.gov.in

फसवणुकीशी संबंधित स्क्रीनशॉट, व्यवहार क्रमांक, फोन नंबर, मेसेज आणि इतर पुरावे सुरक्षित ठेवा. तक्रार करण्यास उशीर करू नका.

7. WhatsApp वापरताना या गोष्टी नेहमी लक्षात ठेवा
   OTP कोणालाही सांगू नका.
   अनोळखी QR कोड स्कॅन करू नका.
   संशयास्पद लिंक उघडू नका.
   Linked Devices नियमित तपासा.
   Two-Step Verification सुरू ठेवा.
   पैशांची मागणी झाल्यास संबंधित व्यक्तीची खात्री करा.
   फसवणूक झाल्यास त्वरित 1930 वर संपर्क साधा.
   निष्कर्ष

WhatsApp अकाउंट टेकओव्हर फसवणूक टाळण्यासाठी जागरूकता, सावधगिरी आणि योग्य सुरक्षा सेटिंग्ज महत्त्वाच्या आहेत. तुमचा OTP, व्हेरिफिकेशन कोड किंवा PIN गुप्त ठेवा आणि अनोळखी लिंक किंवा QR कोडवर विश्वास ठेवण्यापूर्वी त्यांची खात्री करा.

सतर्क राहा, सुरक्षित राहा आणि सायबर स्मार्ट बना!

हा लेख आपल्या मित्र-मैत्रिणींसोबत आणि कुटुंबीयांसोबत शेअर करा, जेणेकरून अधिकाधिक लोक WhatsApp फसवणुकीपासून सुरक्षित राहू शकतील.

महत्त्वाचे संपर्क:

राष्ट्रीय सायबर आर्थिक फसवणूक हेल्पलाइन: 1930
राष्ट्रीय सायबर क्राइम पोर्टल: https://www.cybercrime.gov.in

The post WhatsApp अकाउंट टेकओव्हर फसवणूक: तुमचे WhatsApp अकाउंट सुरक्षित कसे ठेवावे? appeared first on Nagpur Rural Police.

UPI Collect Request Scam ही अशाच प्रकारची एक फसवणूक आहे. या फसवणुकीमध्ये तुमच्या खात्यात पैसे जमा होणार असल्याचे सांगितले जाते; परंतु प्रत्यक्षात तुमच्या खात्यातून पैसे काढले जाऊ शकतात.

म्हणूनच, कोणतीही UPI Request स्वीकारण्यापूर्वी तिची सत्यता तपासणे अत्यंत आवश्यक आहे.

UPI Collect Request म्हणजे काय?

UPI Collect Request म्हणजे एखाद्या व्यक्तीने दुसऱ्या व्यक्तीकडे पैसे मागण्यासाठी पाठवलेली डिजिटल विनंती.

उदाहरणार्थ, तुम्हाला एखाद्याला ₹500 मागायचे असतील, तर तुम्ही त्याला UPI द्वारे पैसे मागण्याची विनंती पाठवू शकता. समोरची व्यक्ती विनंती तपासून ती स्वीकारल्यास तिच्या खात्यातून पैसे डेबिट होऊ शकतात.

सायबर भामटे याच प्रक्रियेचा गैरवापर करतात. ते तुम्हाला पैसे मिळणार असल्याचे सांगून प्रत्यक्षात पैसे मागणारी विनंती स्वीकारण्यास प्रवृत्त करतात.

UPI Collect Request फसवणूक कशी होते?

ही फसवणूक साधारणपणे पुढील पद्धतीने केली जाते.

1. पैसे मिळणार असल्याचे आमिष

सायबर गुन्हेगार तुम्हाला फोन, WhatsApp किंवा इतर माध्यमातून संपर्क साधतात. तुम्हाला बक्षीस, रिफंड, विक्रीचे पैसे किंवा इतर कारणाने पैसे मिळणार असल्याचे सांगतात.

2. UPI Request पाठवली जाते

तुमच्या UPI अ‍ॅपवर पैसे मागणारी Collect Request पाठवली जाते. त्यामध्ये ₹5,000, ₹10,000 किंवा ₹25,000 अशी रक्कम दिसू शकते.

3. चुकीची माहिती देऊन दिशाभूल

समोरची व्यक्ती तुम्हाला ही विनंती स्वीकारल्यावर पैसे तुमच्या खात्यात जमा होतील, असे सांगते.

4. Accept बटणावर क्लिक

तुम्ही विनंती न तपासता Accept केल्यास आणि आवश्यक प्रमाणीकरण पूर्ण केल्यास तुमच्या खात्यातून पैसे डेबिट होऊ शकतात.

5. आर्थिक नुकसान

व्यवहार पूर्ण झाल्यानंतर तुमच्या खात्यातून पैसे गेलेले दिसू शकतात. तोपर्यंत फसवणूक करणारी व्यक्ती संपर्क तोडू शकते.

UPI PIN टाकताना विशेष काळजी घ्या

UPI व्यवहार करताना सर्वात महत्त्वाचा नियम म्हणजे पैसे प्राप्त करण्यासाठी सामान्यतः UPI PIN टाकण्याची आवश्यकता नसते.

• पैसे पाठवताना किंवा UPI व्यवहार अधिकृत करताना PIN आवश्यक असू शकतो.
• पैसे प्राप्त झाल्याचा संदेश किंवा विनंती आली म्हणून PIN टाकू नका.
• अनोळखी व्यक्तीने पाठवलेली Collect Request स्वीकारू नका.
• व्यवहाराच्या स्क्रीनवर दिसणारी रक्कम आणि व्यवहाराचा प्रकार काळजीपूर्वक तपासा.
• तुमचा UPI PIN, OTP किंवा बँकिंग पासवर्ड कोणालाही सांगू नका.

लक्षात ठेवा: पैसे मिळणार आहेत असे सांगितले जात असले, तरी स्क्रीनवर नेमका कोणता व्यवहार मंजूर करत आहात हे समजून घेतल्याशिवाय पुढे जाऊ नका.

खरे पैसे मिळणे आणि Collect Request यात फरक कसा ओळखाल?

खालील बाबी लक्षात ठेवा:

महत्त्वाचे: केवळ स्क्रीनवर नाव किंवा रक्कम दिसते म्हणून व्यवहार सुरक्षित आहे असे समजू नका.

UPI फसवणुकीपासून बचाव करण्यासाठी 7 महत्त्वाच्या टिप्स

1. अनोळखी Request स्वीकारू नका.
तुम्ही कोणाकडून पैसे मागितले नसतील आणि तरीही विनंती आली असेल, तर तिची सत्यता तपासा.

2. पैसे मिळवण्यासाठी PIN टाकू नका.
पैसे प्राप्त करण्यासाठी UPI PIN आवश्यक नसतो. PIN मागितला जात असल्यास व्यवहार थांबवा.

3. स्क्रीनवरील तपशील नीट वाचा.
Accept किंवा Approve करण्यापूर्वी व्यवहार पैसे पाठवण्याचा आहे की पैसे मागण्याचा, हे समजून घ्या.

4. अनोळखी लिंकवर क्लिक करू नका.
रिफंड, बक्षीस किंवा KYC अपडेटच्या नावाखाली आलेल्या संशयास्पद लिंकपासून दूर राहा.

5. स्क्रीन शेअरिंग अ‍ॅप्सपासून सावध राहा.
अनोळखी व्यक्तीच्या सांगण्यावरून रिमोट ॲक्सेस किंवा स्क्रीन शेअरिंग अ‍ॅप इन्स्टॉल करू नका.

6. बँकेचे संदेश आणि व्यवहार तपासा.
व्यवहार झाल्यानंतर तुमच्या बँक खात्यातील नोंद तपासा. केवळ स्क्रीनशॉटवर विश्वास ठेवू नका.

7. संशयास्पद व्यवहार त्वरित नोंदवा.
फसवणूक झाल्यास वेळ न घालवता तुमच्या बँकेशी संपर्क साधा आणि सायबर गुन्ह्याची तक्रार दाखल करा.

UPI फसवणूक झाल्यास काय करावे?

तुमच्या खात्यातून पैसे अनधिकृतपणे गेले असल्याचे लक्षात आल्यास त्वरित पुढील कृती करा:

1. सायबर हेल्पलाइन 1930 वर संपर्क साधा. आर्थिक सायबर फसवणुकीची तक्रार शक्य तितक्या लवकर नोंदवा.
2. राष्ट्रीय सायबर क्राइम पोर्टलला भेट द्या: https://cybercrime.gov.in
3. तुमच्या बँकेला त्वरित कळवा. व्यवहाराची माहिती देऊन तक्रार नोंदवा आणि उपलब्ध प्रतिबंधात्मक उपाय विचारा.
4. पुरावे जतन करा. व्यवहार क्रमांक, SMS, स्क्रीनशॉट, फोन नंबर आणि संबंधित संदेश सुरक्षित ठेवा.
5. UPI अ‍ॅपच्या अधिकृत मदत केंद्राशी संपर्क साधा. संशयास्पद व्यवहाराची तक्रार नोंदवा.

लक्षात ठेवा, त्वरित तक्रार केल्याने पैसे परत मिळण्याची शक्यता सुधारू शकते; मात्र पैसे परत मिळण्याची हमी नसते.

महाराष्ट्र सायबर पोलिसांचा महत्त्वाचा संदेश

डिजिटल व्यवहार करताना सतर्क राहणे ही प्रत्येक नागरिकाची जबाबदारी आहे. अनोळखी व्यक्तीच्या सांगण्यावरून UPI Request स्वीकारणे, PIN टाकणे किंवा आर्थिक माहिती शेअर करणे टाळा.

सायबर सुरक्षेसाठी अधिकृत माहिती आणि मदतीसाठी महाराष्ट्र सायबरच्या अधिकृत संकेतस्थळाला भेट द्या: https://www.mhcyber.gov.in

तातडीच्या आर्थिक सायबर फसवणुकीसाठी भारतातील हेल्पलाइन क्रमांक 1930 लक्षात ठेवा.

निष्कर्ष

UPI मुळे आर्थिक व्यवहार सोपे झाले आहेत; मात्र निष्काळजीपणामुळे फसवणुकीचा धोका वाढू शकतो. प्रत्येक Collect Request काळजीपूर्वक तपासा. पैसे मिळवण्यासाठी UPI PIN टाकू नका आणि अनोळखी व्यक्तीच्या दबावाखाली कोणताही व्यवहार मंजूर करू नका.

सावध राहा, सुरक्षित राहा आणि हा लेख आपल्या मित्र-परिवारासोबत शेअर करा. तुमची एक जागरूकता इतरांना आर्थिक फसवणुकीपासून वाचवू शकते.

सायबर सुरक्षित महाराष्ट्र, सुरक्षित डिजिटल भारत!

The post UPI Collect Request फसवणूक: एका चुकीच्या क्लिकमुळे बँक खाते होऊ शकते रिकामे! सावध राहा appeared first on Nagpur Rural Police.

तुमच्या नावाने संशयास्पद पार्सल आले आहे, पार्सलमध्ये बेकायदेशीर वस्तू सापडल्या आहेत किंवा तुमच्यावर पोलिसांची कारवाई होणार आहे, असे सांगून घाबरवले जाते. त्यानंतर पैसे किंवा वैयक्तिक माहिती मागितली जाते.

लक्षात ठेवा: अनोळखी व्यक्तीने पार्सल किंवा पोलिसांच्या कारवाईची भीती दाखवली, तर घाबरून कोणताही आर्थिक व्यवहार करू नका.

१. कुरिअर / पार्सल फसवणूक म्हणजे काय?

या प्रकारच्या फसवणुकीमध्ये सायबर गुन्हेगार कुरिअर कंपनीचा कर्मचारी, कस्टम्स अधिकारी किंवा पोलीस अधिकारी असल्याचे भासवतात.

ते तुम्हाला फोन करून तुमच्या नावाने संशयास्पद पार्सल पाठवले गेले आहे, त्यामध्ये बेकायदेशीर वस्तू सापडल्या आहेत किंवा तुमच्या आधार कार्डचा गैरवापर झाला आहे, असे सांगू शकतात.

काही वेळा बनावट ओळखपत्रे, खोटे दस्तऐवज किंवा व्हिडिओ कॉलचा वापर करून तुमचा विश्वास संपादन केला जातो.

यानंतर तुम्हाला पैसे भरण्यास, बँक खात्याची माहिती देण्यास किंवा OTP सांगण्यास प्रवृत्त केले जाऊ शकते.

२. कुरिअर फसवणूक कशी केली जाते?

सायबर गुन्हेगार वेगवेगळ्या पद्धतींचा वापर करतात.

बनावट पार्सल कॉल: तुमचे पार्सल अडवले गेले आहे किंवा त्यासाठी अतिरिक्त शुल्क भरावे लागेल, असे सांगितले जाते.

कस्टम्स अधिकाऱ्यांची खोटी ओळख: पार्सलमध्ये बेकायदेशीर वस्तू आढळल्याचा दावा करून कारवाईची भीती दाखवली जाते.

डिजिटल अरेस्टची धमकी: पोलीस किंवा सरकारी अधिकारी असल्याचे भासवून व्हिडिओ कॉलवर चौकशी केली जाते आणि पैसे हस्तांतरित करण्यासाठी दबाव आणला जातो.

वैयक्तिक माहितीची मागणी: आधार क्रमांक, PAN, बँक तपशील, OTP किंवा इतर गोपनीय माहिती मागितली जाते.

बनावट लिंक: पार्सल ट्रॅकिंग किंवा डिलिव्हरी शुल्काच्या नावाखाली संशयास्पद लिंक पाठवून माहिती चोरण्याचा प्रयत्न केला जातो.

३. ही फसवणूक ओळखण्यासाठी लाल संकेत

खालील गोष्टी आढळल्यास विशेष सावध राहा:

• तुम्ही कोणतेही पार्सल मागवले नसतानाही पार्सल आल्याचा फोन येणे.
• तातडीने पैसे भरण्यासाठी दबाव आणणे.
• पार्सलमध्ये ड्रग्ज, बनावट पासपोर्ट किंवा इतर बेकायदेशीर वस्तू असल्याचा दावा करणे.
• आधार कार्ड, PAN, OTP, बँक तपशील किंवा पासवर्ड मागणे.
• पोलिसांची अटक, खाते गोठवणे किंवा कायदेशीर कारवाईची धमकी देणे.
• व्हिडिओ कॉलवर राहण्यास किंवा इतर कोणाशीही संपर्क न साधण्यास सांगणे.

महत्त्वाचे: केवळ फोनवर केलेल्या दाव्यामुळे तुमच्यावर गुन्हा दाखल झाला आहे, असे समजू नका. संबंधित कुरिअर कंपनी किंवा अधिकृत सरकारी संस्थेशी स्वतंत्रपणे संपर्क साधून माहिती पडताळा.

४. स्वतःचे संरक्षण कसे कराल?

कुरिअर किंवा पार्सल फसवणुकीपासून बचाव करण्यासाठी या सवयी अंगीकारा:

1. घाबरू नका. धमकी देणाऱ्या व्यक्तीच्या दबावाखाली निर्णय घेऊ नका.
2. अधिकृत माहिती तपासा. कुरिअर कंपनीच्या अधिकृत वेबसाइटवरून ट्रॅकिंग क्रमांक आणि संपर्क तपशील पडताळा.
3. गोपनीय माहिती देऊ नका. OTP, UPI PIN, पासवर्ड किंवा बँक खात्याची माहिती कोणालाही सांगू नका.
4. पैसे हस्तांतरित करू नका. संशयास्पद व्यक्तीने सांगितलेल्या खात्यात पैसे पाठवू नका.
5. संशयास्पद लिंक टाळा. अनोळखी लिंकवर क्लिक करू नका किंवा अज्ञात ॲप डाउनलोड करू नका.
6. फोनवरील दबावाला बळी पडू नका. संशयास्पद कॉल बंद करा आणि संबंधित संस्थेशी अधिकृत माध्यमातून संपर्क साधा.
7. पुरावे जतन करा. फोन नंबर, संदेश, स्क्रीनशॉट, ईमेल आणि व्यवहारांची माहिती सुरक्षित ठेवा.

५. फसवणूक झाल्यास काय करावे?

तुम्ही फसवणुकीला बळी पडला असाल, तर त्वरित पुढील पावले उचला:

• आर्थिक व्यवहार झाला असल्यास लगेच बँक किंवा संबंधित पेमेंट सेवा प्रदात्याशी संपर्क साधा.
• भारतातील सायबर आर्थिक फसवणुकीची तक्रार करण्यासाठी १९३० या हेल्पलाइन क्रमांकावर त्वरित संपर्क साधा.
• अधिकृत राष्ट्रीय सायबर गुन्हे तक्रार पोर्टलवर तक्रार नोंदवा: https://cybercrime.gov.in
• कॉल रेकॉर्डचे तपशील, संदेश, स्क्रीनशॉट आणि व्यवहार क्रमांक यांसारखे पुरावे जतन करा.
• गरजेनुसार स्थानिक पोलिसांशी संपर्क साधा.

लक्षात ठेवा, तक्रार जितक्या लवकर केली जाईल तितक्या लवकर संबंधित यंत्रणांना कारवाई करण्याची संधी मिळू शकते. मात्र, पैसे परत मिळण्याची हमी नसते.

६. नागरिकांनी कोणती काळजी घ्यावी?

सायबर गुन्हेगार भीती, घाई आणि संभ्रम यांचा फायदा घेतात. त्यामुळे कोणताही संशयास्पद कॉल आल्यास शांत राहणे आणि माहितीची पडताळणी करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.

कुटुंबातील ज्येष्ठ नागरिक, विद्यार्थी आणि ऑनलाइन खरेदी करणाऱ्या व्यक्तींनाही या फसवणुकीबाबत जागरूक करा. बनावट कॉल किंवा संदेश आल्यास त्याकडे दुर्लक्ष न करता आवश्यक ती खबरदारी घ्या.

निष्कर्ष

कुरिअर किंवा पार्सलच्या नावाखाली होणारी फसवणूक टाळण्यासाठी सतर्कता, माहितीची पडताळणी आणि वैयक्तिक माहितीची सुरक्षितता अत्यंत महत्त्वाची आहे.

अनोळखी व्यक्तीने पार्सल, कस्टम्स किंवा पोलिसांच्या कारवाईची भीती दाखवून पैसे मागितल्यास घाबरू नका. कोणताही आर्थिक व्यवहार करण्यापूर्वी सत्यता तपासा आणि गरज पडल्यास अधिकृत यंत्रणांची मदत घ्या.

सतर्क राहा, सुरक्षित राहा! तुमची माहिती सुरक्षित ठेवा, तुमचे भविष्य सुरक्षित ठेवा.

सायबर आर्थिक फसवणूक हेल्पलाइन: १९३०

राष्ट्रीय सायबर गुन्हे तक्रार पोर्टल: https://cybercrime.gov.in

जनहितार्थ प्रसारित — सायबर सुरक्षा जनजागृती.

The post कुरिअर / पार्सल फसवणूक: बनावट कॉलपासून सावध राहा! appeared first on Nagpur Rural Police.